Λαογραφικό Μουσείο Αίγινας

Το Λαογραφικό Μουσείο Αίγινας στεγάζεται σε νεοκλασικό κτίριο του 1828, επί της οδού Σπύρου Ρόδη 16.Ήταν το σπίτι που έκτισε ο Γιώργης Ηρείωτης ή Κοντογιώργης, πατέρας του Παναγή Ηρειώτη, ο οποίος έζησε εδώ με την οικογένεια του και τα παιδιά του και το οποίο κληρονόμησε η κόρη του Πολύμνια Ηρειώτη – Θωμάκου.


Η Πολύμνια το κληροδότησε ακολούθως στον Δήμο της Αίγινας, προκειμένου να δημιουργηθεί και εγκατασταθεί σε αυτό το Λαογραφικό Μουσείο του νησιού. Σε τούτο συνέβαλε πολύ και η φίλη της ιστορικός καθηγήτρια αείμνηστη δόκτωρ Γωγώ Κουλικούρδη, η οποία «παντίαις» δυνάμεις, όσα χρόνια έζησε αγωνίσθηκε για την ίδρυση του Λαογραφικού μας Μουσείου.
Ο Παναγής Ηρειώτης, πατέρας της δωρήτριας, είχε σπουδάσει στην Γερμανία Φιλολογία και ήταν διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Ερλάγκης. Υπήρξε σοφός μελετητής της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας, της Αρχαιολογίας και λαογραφίας και είχε δημοσιεύσει πολλές σχετικές μελέτες και εκδώσει πολλά αρχαία κείμενα με σχολιασμούς. Μολονότι είχε τα προσόντα να γίνει Καθηγητής Πανεπιστημίου, προτίμησε να εγκατασταθεί και να ζήσει στο νησί μέχρι τον θάνατο του το 1925. Δίδασκε και ήταν Διευθυντής του τότε Ελληνικού Σχολείου του «Σχολαρχείου» και προσέφερε πολλά.


Το Σχολαρχείο φιλοξενείτο τότε στο Καποδιστριακό κτίριο, όπου στεγάζεται σήμερα το Δημοτικό Θέατρο Αίγινας.
Ο Παναγής Ηρειώτης είχε παντρευτεί την Ελενίτσα, της οποίας η μητέρα εγγονή του Στρατηγού Γεωργίου Καραϊσκάκη και θυγατέρα της οικογένειας Δεληγιάννη, και της οποίας ο πατέρας ήταν ο Σπύρος Λογιωτατίδης, διδάκτωρ της Φιλολογίας και Αρχαιολογίας, σπούδασε επίσης στην Γερμανία.


Ήταν γιος του Προκρίτου, βουλευτή και αρχηγού της Επανάστασης στην Αίγινα Γιώργου Λογιωτατίδη.
Ο Σπύρος Λογιωτατίδης είχε πολλές φορές εκλεγεί, και αυτός, βουλευτής της Αίγινας και ήταν από τους πρώτους που είχε γράψει βιβλία και άρθρα σε μεγάλα αρχαιολογικά περιοδικά της εποχής, για την Αιγινήτικη Γλυπτική και τα Μνημεία της Αίγινας, αλλά έφυγε νέος από την ζωή. Πνίγηκε στην Αγία Μαρίνα στα 44 του χρόνια.


Όλοι οι μεγάλοι Ευρωπαίοι Αρχαιολόγοι, που κατά καιρούς έκαναν ανασκαφές στην Αίγινα, από τα χρόνια εκείνα, είχαν επαφές με τον Παναγή Ηρειώτη και υπάρχει σήμερα στο αρχείο και σχετική τους Αλληλογραφία.


Η Πολύμνια Ηρειώτη – Θωμάκου, η θυγατέρα του Παναγή και δωρήτρια, είχε επί πλέον στην κατοχή της και άλλα ιστορικά έγγραφα και παλαιά αντικείμενα, που είχε αρχίσει να συγκεντρώνει η ίδια, από το 1940, λάτρης και αυτή της παράδοσης, μολονότι δεν είχε ακολουθήσει τις Πανεπιστημιακές Σπουδές του παππού και του πατέρα της, αφού δεν ήταν σύνηθες για τις κοπέλες να σπουδάζουν την εποχή εκείνη.
Δυστυχώς μετά τον θάνατό της το 1980 το σπίτι αφέθηκε, θα έλεγε κανείς, εκτεθειμένο και λεηλατήθηκε. Με τους σεισμούς δε του 1981 ολοκληρώθηκε η καταστροφή, διότι οι τοίχοι άνοιξαν, η στέγη τρύπησε και έπεσε στο εσωτερικό του σπιτιού.
Πολύχρονη υπήρξε η προσπάθεια για την επισκευή.

Ο τότε Δήμαρχος Γεώργιος Γιαννούλης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Τάκης Πρωτονοτάριος και η Δημοτική Σύμβουλος κ. Κατερίνα Βουτέρη – Θανοπούλου, αγωνίσθηκαν προκειμένου να πάρουν κάποιο δάνειο από την πολιτεία. Οι εργασίες ανοικοδόμησης όμως ήσαν πάρα πολλές και το κόστος τεράστιο για να επαρκέσουν τα λίγα χρήματα του δανείου.
Πέρασαν χρόνια μέχρις ότου ο "Σύλλογος Φίλων του Λαογραφικού Μουσείου Αίγινας", που συνεστήθη το 1989, από Αιγινήτες, Αιγινήτισσες αλλά και φίλους του νησιού, κατορθώσει με προσφορές ιδιωτών, εκθέσεις, bazaars, χορούς και πολιτιστικές εκδηλώσεις, να συγκεντρώσει σιγά – σιγά τα ποσά που απαιτούντο και κατά διαστήματα χρησιμοποιούντο για την ολοκλήρωση του έργου.
Σήμερα του Μουσείο είναι μία πραγματικότης.


Επί του παρόντος έχουμε διαμορφώσει, στον πρώτο όροφο, το "Αιγινήτικο Σπίτι". Υπάρχουν εδώ το αρχείο του Λαογραφικού Μουσείου, μεγάλο μέρος της αλληλογραφίας του Παναγή Ηρειώτη με επιστήμονες, ημεδαπούς και αλλοδαπούς της εποχής του, η βιβλιοθήκη του, με βιβλία ελληνικά και ξενόγλωσσα μεγάλης ιστορικής αξίας, το διδακτορικό του και ενδιαφέρον αρχειακό υλικό προς μελέτη. Επίσης εκτίθενται παλαιά έπιπλα, πίνακες, φορεσιές, Αιγινήτικες δαντέλες και αντικείμενα της οικογένειας Ηρειώτη, αλλά και άλλα ευγενώς προσφερθέντα από Αιγινήτες και Φίλους της Αίγινας. Στον χώρο διατίθενται και κασέτες και δίσκοι από την Μουσική Παράδοση της Αίγινας, που επιμελήθηκε ο Μάρκος Δραγούμης.


Στον ισόγειο χώρο έχουμε δύο αίθουσες διαμορφωμένες: "το Σπίτι του Ψαρά" με είδη αλιείας και σπογγαλιείας και το «Χωριάτικο Σπίτι» Εκτίθενται δε και κάποια εργαλεία γεωργίας, της εποχής.
Η μεγάλη αίθουσα του ισογείου χρησιμοποιείται, προσωρινά, ως χώρος εκθέσεων καλλιτεχνών, πολιτιστικών εκδηλώσεων και ομιλιών, όπως χρησιμοποιείται και ο αύλειος χώρος άλλωστε, όπου εστήθη το 2001 με την επιμέλεια του κ. Χαράλαμπου Πέννα, διευθυντή Βυζαντινών Αρχαιοτήτων του Αργοσαρωνικού και Κυκλάδων, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, αναπαράσταση αρχαίου νομισματοκοπείου. Εύλογον ήτο, αφού η νομισματική ιστορία της Αίγινας είναι εξαιρετικά σημαντική και οι αρχαϊκές χελώνες του νησιού αποτελούν το αρχαιότερο νόμισμα της Μητροπολιτικής Ελλάδος, το οποίο μάλιστα θεωρείται και το πρώτο νόμισμα, με ευρύτατη αποδοχή. Αλλά και στο ίδιο το νησί γεννήθηκε η νομισματοκοπία του Νεώτερου Ελληνικού Κράτους.


Εδώ, στην πρώτη πρωτεύουσα της Νεώτερης Ελλάδος, ο Κυβερνήτης Καποδίστριας ίδρυσε την χρηματιστική τράπεζα και έκοψε στο νομισματοκοπείο τον πρώτο "Φοίνικα", το 1828, ίσως όχι τυχαία.


Η επιλογή της Αίγινας θίγει και μια άλλη παράμετρο με Ευρωπαϊκή διάσταση: τη γέννηση της Ευρωπαϊκής νομισματοκοπίας και την αρχή της αναζήτησης για ένα κοινά αποδεκτό νομισματικό σύστημα.

Υπάρχει μία ακόμη αίθουσα του ισογείου που θα μπορούσε μελλοντικά να χρησιμοποιηθεί. Τούτο έγκειται στην καλή πρόθεση των συμπατριωτών αλλά και την αγάπη των φίλων, που θα μπορούσαν να προσκομίσουν και άλλα πολύτιμα παλαιά αντικείμενα και να καταχωρηθούν και αυτοί ως δωρητές του Μουσείου μας.Είναι προσφορά αγάπης για την Αίγινα και αξίζει!

Μουσείο Χρήστου Καπράλου

Το μουσείο Χρήστου Καπράλου βρίσκεται στην βορειοδυτική πλευρά της Αίγινας, επί του παραλιακού δρόμου. Ο επισκέπτης είναι πολύ εύκολο να φτάσει εκεί, καθώς απέχει μόνο 3 χιλιόμετρα από το κεντρικό λιμάνι του νησιού. Το μουσείο αποτελείται από 6 αίθουσες – εργαστήρια, ενώ το κτήμα που περιβάλλει αυτές τις αίθουσες είναι διαμορφωμένο από τον ίδιο τον Χρήστο Καπράλο.


O Χρήστος Καπράλος σπούδασε ζωγραφική στη Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών και γλυπτική στο Παρίσι. Στην Αίγινα ήρθε το 1963 αναζητώντας το υλικό για την κατασκευή του «Μνημείου της Μάχης της Πίνδου». Αυτό δεν ήταν άλλο από το μαλακό Αιγινήτικο πουρί, που στο νησί υπήρχε σε αφθονία. Τότε απέκτησε το πρώτο του εργαστήρι, το οποίο υπάρχει μέχρι και τις μέρες μας και χρησιμοποιείται ως αίθουσα στην οποία εκτίθενται έργα του. Εκεί ο επισκέπτης μπορεί να δει το τραπεζάκι που δούλευε, τα πινέλα και άλλα εργαλεία του.


Στο Μουσείο Χρήστου Καπράλου στην Αίγινα, ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει έργα του μεγάλου δημιουργού από το 1963 έως και το 1993 που έφυγε από την ζωή. Το πρώτο έργο του Χρήστου Καπράλου που μπορούμε να θαυμάσουμε, πριν την είσοδο μας στο μουσείο, είναι το άγαλμα της «Μάνας» το οποίο βρίσκεται σε μία ειδικά διαμορφωμένη πλατεία, δίπλα στη θάλασσα. Αυτό το άγαλμα είναι κατασκευασμένο από χαλκό. Τους χειμώνες δούλευε στο εργαστήριο τους στην Αθήνα. Εκεί είχε προσωπικό χυτήριο και δούλευε τα έργα του από χαλκό.


Η φιγούρα της Μάνας, που κυριαρχεί στα έργα του Χρήστου Καπράλου, δεν είναι μόνο το σύμβολο της Ελληνίδας Μάνας, της γυναίκας του μόχθου, που αγωνίζεται σκληρά για την οικογένεια και τα παιδιά της, αλλά η ίδια η μάνα του καλλιτέχνη που αποτέλεσε και το πρώτο του μοντέλο. Το θέμα «μάνα – παιδί» το βλέπουμε συχνά στο έργο του. Προφανώς αυτό το ιδιαίτερο δέσιμο με την μητέρα του, οφείλετε στο γεγονός ότι ο Χρήστος Καπράλος έχασε τον πατέρα του σε νεαρή ηλικία, κάτι που τον εξανάγκασε να αγωνιστεί σκληρά.


Τα υλικά που δούλεψε ο Χρήστος Καπράλος είναι: το ξύλο (οι μεγάλοι κορμοί από ευκάλυπτο) το Αιγινήτικο πουρί, ο γύψος, ο χαλκός, ενώ ορισμένα έργα του που εκτίθενται στον προαύλιο χώρο του μουσείου είναι από μάρμαρο Πάρου. Εκτίθενται επίσης έργα ζωγραφικής, τερακότες και κεραμικά.


Το έργο του Χρήστου Καπράλου είναι γνωστό σε όλο τον κόσμο. Έχει εκθέσει στην Ευρώπη, Αμερική, Καναδά και Ιαπωνία ενώ το 1962 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Biennale της Βενετίας.
Έργα του μπορούμε να βρούμε σε πολλές ιδιωτικές συλλογές και μουσεία σε Ευρώπη και Αμερική.


Ο Χρήστος Καπράλος κληροδότησε στον ελληνικό λαό μία συλλογή από 7.500 περίπου έργα ιδρύοντας το «Ίδρυμα Χρ. & Σ. Καπράλου».

Αρχαιολογικό Μουσείο Αίγινας

Όταν ο Ιωάννης Καποδίστριας ανέλαβε την διακυβέρνηση του νεοσύστατου τότε ελληνικού κράτους, ένα από τα ζητήματα που προέκυψαν και έπρεπε να αντιμετωπιστούν, ήταν το πως θα συλλέγουν και θα διαφυλαχθούν οι αρχαιότητες. Πρόκειται για μια εποχή που οι δομές του κράτους είναι ανύπαρκτες, για μια εποχή που ουσιαστικά ένα κράτος γεννιέται από το μηδέν. Παρόλα τα συσσωρευμένα προβλήματα, ο Ιωάννης Καποδίστριας μεριμνά για την λειτουργία αρχαιολογικού μουσείου. Έτσι το 1829 ιδρύεται το αρχαιολογικό μουσείο της Αίγινας το οποίο είναι και το πρώτο Μουσείο της Ελλάδας.

Για τον σκοπό της στέγασης του αρχαιολογικού μουσείου διατέθηκαν κτίρια, που αρχικά δεν είχαν κατασκευαστεί για αυτό τον σκοπό. Έτσι οι αρχαιότητες που μαζεύτηκαν από την Αίγινα και τις γύρω περιοχές, στεγάστηκαν αρχικά στο Κυβερνείο, αργότερα στο "Ορφανοτροφείο" το γνωστό έως πρόσφατα και σαν "Φυλακές της Αίγινας" και από το 1926 έως το 1980 στο Εϋνάρδειο, δίπλα στη Μητρόπολη του νησιού. Θα πρέπει να τονιστεί ότι κατά την ίδρυση του αρχαιολογικού Μουσείου των Αθηνών, πολλά αντικείμενα μεταφέρθηκαν από το μουσείο της Αίγινας εκεί και τελικά στο αρχαιολογικό Μουσείο του νησιού, παρέμειναν εκθέματα της ντόπιας αρχαιολογικής κληρονομιάς.

Από το 1980 και μετά το μουσείο μεταφέρθηκε στη θέση που είναι σήμερα, δηλαδή στο κτίριο στην Κολόνα, κοντά στον Ναό (4-5 λεπτά με τα πόδια από το κεντρικό λιμάνι). Το κτίριο είναι δωρεά Βαυαρών αρχαιολόγων, που αγαπούν και μελετούν την ιστορία της Αίγινας. Στις αίθουσες του ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει μια μεγάλη ποικιλία εκθεμάτων από την νεολιθική, ακόμη και την προϊστορική εποχή. Εντύπωση προκαλούν αγγεία από την Κρήτη και τις Κυκλάδες, που μαρτυρούν την ισχυρή εμπορική δραστηριότητα και την πολιτιστική ανταλλαγή που αυτή επέφερε. Έτσι κι αλλιώς η θάλασσα κυριαρχεί σε πολλές από τις αναπαραστάσεις των γλυπτών.

Ένα από τα πιο σημαντικά εκθέματα του αρχαιολογικού Μουσείου της Αίγινας είναι το άγαλμα της Σφίγγας. Πρόκειται για ένα πολύ ιδιαίτερο γλυπτό, με κεφάλι γυναίκας και σώμα μισό αετού, μισό λιονταριού. Η Σφίγγα της Αίγινας προέρχεται από τις ανασκαφές στην Κολόνα το 1903.

Τέλος στις προθήκες του μουσείου, εντυπωσιάζουν τα εργαλεία, αλλά και τα αντικείμενα από την καθημερινή ζωή.

Το τηλέφωνο του Αρχαιολογικού Μουσείου της Αίγινας είναι το 22970 22637.

Publish modules to the "offcanvs" position.